Diktatura prostakluka

Piše: Vuk Bačanović

Prostakluk je pošast, ali i više od toga. On je, u osnovi, odbacivanje racionalnosti i argumenata i njihovo gaženje u ime “realiteta” navodne “prirodne” ljudske gnusnosti kojoj nema pomoći. U konačnici, on se prihvata kao “životna mudrost”, naspram zanesenjaštva o boljem svijetu. Oprostačenje je danas glavna djelujuća sila prilikom čovjekove socijalizacije. Ono je hiperpojednostavljeni proces proizvodnje prostaka, te robe široke potrošnje za globalno tržište bijednih karaktera.

Detaljnije...

Trinaest zapovijedi neoliberalizma

Što je neoliberalizam? Postoji li uopće kao koherentna doktrina ili skup principa? Ako postoji, predstavlja li nastavak i obnovu načela klasičnog liberalizma ili manje ili više radikalan raskid s njima? Konvencionalni pristupi tim pitanjima grupiraju se dominantno oko dvaju polova: ili neoliberalizam vide kao monolitni “tržišni fundamentalizam” izveden iz načela laissez-faire ili, zbog empirijske upitnosti takvog utemeljenja, osporavaju samo njegovo postojanje kao koherentnog entiteta.

Utjecajni američki povjesničar ekonomske znanosti Philip Mirowski nudi alternativni i ikonoklastički set kriterija:

Detaljnije...

Josif Brodski: RENDEZ-VOUS SA ZLOM

JOSIF BRODSKI: Generaciji 1984. (govor s promocije na Williams Collegeu)

Dame i gospodo iz klase 1984.,

Bez obzira koliko će te izabrati da budete smeli ili oprezni, tokom svog života nužno ćete doći u neposredni, fizički dodir s onim što je poznato pod imenom Zlo. Ne mislim pritom na svojstva romana strave, već u najmanju ruku, na opipljivu društvenu stvarnost koja leži izvan vaše kontrole. Nikakva dobra narav ili lukavi proračuni ne mogu sprečiti ovaj susret. Zapravo, što ste proračunatiji i oprezniji, to je veća verovatnost za ovaj rendez-vous, i to su teže njegove posledice. Struktura života je takva da onome što smatramo Zlim dopušta sveprisutnost, ako ni zbog čega drugoga, a ono zbog toga što se Zlo često pojavljuje pod maskom dobra. Nikad ga nećete videti kako prelazi vaš prag i predstavlja se: »Zdravo! Ja sam Zlo«. Ovo, naravno, upućuje na njegovu drugu prirodu, ali uteha koju iz toga opažanja možete dobiti ubrzo, kroz svoju učestalost, prelazi u dosadu.

Detaljnije...

IDEOLOGIJA OSREDNJOSTI

Stapanjem sa kolektivom, praksa uprosečavanja pokazuje svoje zavodljivo lice, jer pruža sigurnost i pripadanje u masi. Pripadajući masi, vi pripadate nečemu što je veće i snažnije od vas samog. Vi dobijate nove karakteristike koje niste imali ranije. Najvažnije, konačno se osećate relativno bezbedno od bezbroj pretećih faktora koji vas svakodnevno ugrožavaju.
Detaljnije...

Bertolt Breht: KAD BI AJKULE BILE LJUDI

Kad bi ajkule bile ljudi, upitala je mala gazdaričina kćer gospodina Kojnera, da li bi bile bolje prema malim ribama?

Naravno, reče on. Kad bi ajkule bile ljudi, imale bi velike kutije u moru u kojima bi živele male ribe. U ovim habitatima bi držale sve vrste hrane - i biljke i životinje. Starale bi se da kutije uvek imaju svežu vodu, i uopšte bi pazile na sve sanitarne mere. Ako bi, na primer, neka ribica povredila svoja peraja, odmah bi bila zbrinuta, kako ajkule ne bi bile lišene nje zbog prerane smrti.

Detaljnije...

Teret tržišne transformacije

Tržišna privreda sa materijalnim napretkom, progresom i razvojem koje neumoljivo podstiče a od kojih zapravo zavisi, iziskuje i neprestano širenje opsega sopstvenog delovanja. Zarad održavanja privida funkcionisanja, neophodno je neprestano povezivanje manjih tržišta u veća te konstantno teritorijalno proširenje tržišnog obrasca. Bez te pretpostavke, privreda stagnira jer krupni kapital gubi motivaciju za nove investicije.

Detaljnije...

Tko širi nacionalizam i tko mu se odaziva

U civiliziranim društvima uobičajeno je shvaćanje prema kojem je »nacionalizam pogrdna riječ. Prevazilaženje nacionalizma proglašava se vrijednim truda. Ne samo u političkim govorima i traktatima, nego i u znanstvenim knjigama nacionalizam se opisuje kao primitivizam, zaostalost, reakcionarnost, zabluda ili bolest, a nadilaženje nacionalizma smatra se napretkom, pa i preduvjetom duhovne civilizacije« (Lemberg 1964 I: 7).

Detaljnije...

Promocija knjige o Gaji Petroviću

Gajo Petrović jedna je od najznačajnih ličnosti novije hrvatske filozofije. Usprkos tome, malo je pažnje usmjereno isključivo na njegove originalne teorijske modele. Dok najveći dio pristupa tematizira anegdote iz njegova života ili institucionalni utjecaj, te ga portretira kao pozitivan ili negativan simptom društveno-povijesnog konteksta, esej Matka Sorića nastoji kritički valorizirati Petrovića kao autora specifične filozofske pozicije. Pri tome se modernizam, kulturalizam, ontološki emergentizam i epistemološki antirealizam otkrivaju kao presudne odlike Petrovićeve filozofije prakse.

U eseju se mogu pronaći i argumentirani prigovori koji se odnose na zanemarivanje biološke dimenzije ljudskosti i potrebe za stabilnošću, nerazrađen odnos slobode i nužnosti u kontekstu socijalne teorije, preširoku definicija otuđenja, te neuskladivost prosvjetiteljske svijesti sa stvaralaštvom istinski novog.

Detaljnije...

Dron kruži Balkanom – dron nacionalizma

Težak fizički rad, briga o kući i deci, sitne svađe sa susedima, filmovi, fudbal, pivo i, iznad svega, kocka ispunjavali su njihov duhovni horizont. Držati ih pod kontrolom nije bilo teško.
Džordž Orvel

Incident na fudbalskoj utakmici Srbija - Albanija, uzdrmao je srbijansku javnost šireći se katodnim cevima kroz društveno tkivo sekući ga po osnovnim strukturnim tačkama – principima koji drže krhku državnu konstrukciju na okupu.

Taj incident, ili kako ga je kodirao sportski komentator Aca Stojanović, “užasna provokacija”, rascepio je naš društveni “hrast” - metafora Srbije koju je upotrebio premijer Vučić u svojoj autorsko-trbuhozboračkoj emisiji “Teška reč” – te sada imamo prilike razvijati fotografije socijalnog rascepa u svoj svojoj strukturalističkoj “odrvenjenosti”.

Detaljnije...
Subscribe to this RSS feed

AkuzatiV - Online magazin

Back to top